Przysięga Hipokratesa, Przyrzeczenie Lekarskie i Przyrzeczenie Lekarza Weterynarii – zasady etyki zawodów medycznych
Przysięga Hipokratesa, Przyrzeczenie Lekarskie oraz Przyrzeczenie Lekarza Weterynarii to trzy kluczowe teksty etyczne, które wyznaczają standardy wykonywania zawodów medycznych od starożytności po współczesną Polskę. Choć powstały w różnych epokach i kontekstach, łączy je wspólna idea odpowiedzialności za życie, zdrowie oraz godność człowieka i zwierząt.
Historia tych przysiąg sięga czasów starożytnych. Już wtedy lekarze uczyli się, że ich zawód to nie tylko leczenie, ale również troska o dobro pacjenta, zachowanie tajemnicy i przestrzeganie zasad sprawiedliwości. Przysięga Hipokratesa, choć tradycyjnie przypisywana Hipokratesowi, została sformułowana przez jego uczniów z kręgu pitagorejskiego i zawierała podstawy etyki medycznej, które przetrwały wieki i stały się punktem odniesienia dla współczesnych kodeksów lekarskich.
Po tragicznych doświadczeniach II wojny światowej, w tym zbrodniach popełnionych przez lekarzy niemieckich i japońskich, Światowa Organizacja Lekarzy opracowała w 1948 r. Deklarację Genewską, która była nowoczesnym rozwinięciem zasad etyki medycznej. Deklaracja ta była kilkukrotnie nowelizowana (1968, 1983, 1994, 2005), a w Polsce jej wartości znalazły odzwierciedlenie w Przyrzeczeniu Lekarskim i Przyrzeczeniu Lekarza Weterynarii.
Dzięki tym przysięgom lekarze i lekarze weterynarii zobowiązują się do działania na rzecz życia i zdrowia pacjentów, przestrzegania tajemnicy lekarskiej, szanowania godności człowieka oraz ciągłego doskonalenia swoich umiejętności. W artykule przybliżymy treść i znaczenie wszystkich trzech przysiąg oraz ich rolę w kształtowaniu etyki zawodowej w Polsce i na świecie.
- Przyrzeczenie Lekarskie wymagane jest od przyszłych lekarzy medycyny
- Przyrzeczenie Lekarza Weterynarii wymagane jest od przyszłych lekarzy weterynarii
Przysięga Hipokratesa
Przysięga Hipokratesa to jeden z najstarszych dokumentów etycznych w historii medycyny, spisany w języku greckim, a następnie tłumaczony na łacinę. Choć wielu uważa, że jej autorem był Hipokrates, prawdopodobnie powstała w środowisku jego uczniów, którzy wywodzili się z kręgu pitagorejskiego. Niektóre źródła wskazują, że jej pierwowzór można przypisać nawet starożytnemu lekarzowi Imhotepowi.
Najważniejsze zasady przysięgi Hipokratesa:
- szacunek i wdzięczność wobec nauczycieli oraz przekazywanie wiedzy kolejnym pokoleniom bez oczekiwania zapłaty,
- ochrona życia i zdrowia pacjentów, troska o ich dobro i unikanie wyrządzenia szkody,
- zakaz podawania śmiercionośnych trucizn oraz środków przerywających ciążę,
- zachowanie tajemnicy lekarskiej wobec wszystkiego, co zostało ujawnione w trakcie leczenia,
- przestrzeganie moralnej czystości i niewinności w życiu osobistym i zawodowym.
Przysięga Hipokratesa przez wieki stała się symbolem etyki lekarskiej i punktem odniesienia dla współczesnych lekarzy na całym świecie. Jej główne wartości – odpowiedzialność, sumienność, poszanowanie życia i tajemnicy – wciąż obowiązują w nowoczesnej medycynie.
Sprawdź pełną ofertę uczelni medycznych i wybierz swój kierunek – zostań lekarzem!
TEKST PRZYSIĘGI HIPOKRATESA
Swego przyszłego nauczyciela w sztuce (lekarskiej) na równi z własnymi rodzicami szanował będę i dzielił będę z nim życie, i wesprę go, gdy się znajdzie w potrzebie; jego potomków miał będę za braci w linii męskiej i sztuki tej uczył ich będę, gdy zechcą się uczyć, bez zapłaty i pisemnej umowy; na piśmie jak też ustnie wiedzę całą i doświadczenie swoim własnym synom i synom tego, który uczył mnie będzie, jak też przekażę uczniom, którzy umowę tę podpisali i przysięgą tą, jako prawem lekarskim, się związali, lecz nikomu więcej.
Zdrowy tryb życia i sposób odżywiania zalecał będę wedle swoich sił i osądu, mając na względzie pożytek cierpiących, chroniąc ich zaś przed szkodą i krzywdą.
Nikomu, nawet na żądanie, nie podam śmiercionośnej trucizny, ani nikomu nie będę jej doradzał, podobnie też nie dam nigdy niewieście środka na poronienie. W czystości i niewinności zachowam życie swoje i sztukę swoją.
Nigdy nikomu nie usunę kamieni moczowych przez cięcie (pęcherza), lecz odeślę każdego do ludzi, którzy z zajęciem tym są obeznani.
Do któregokolwiek z domów wnijdę, wejdę dla pożytku cierpiących; obcy mi będzie rozmyślny występek, jak też każda inna nieprawość, zwłaszcza czyny lubieżne na ciałach kobiet i mężczyzn, nie tylko wolnych, lecz i niewolników.
Cokolwiek przy leczeniu albo też poza leczeniem w życiu ludzi ujrzę lub usłyszę, czego ujawniać nie można, milczał o tym będę, za świętą tajemnicę to mając.
Jeżeli więc tej swojej przysięgi dochowam i jej nie naruszę, niech zyskam powodzenie i w życiu, i w sztuce, i sławę u wszystkich ludzi po wsze czasy; jeżeli zaś ją złamię i się jej sprzeniewierzę, niech mnie wszystko przeciwne dotknie.
Przyrzeczenie Lekarskie
Przyrzeczenie Lekarskie w Polsce stanowi część Kodeksu Etyki Lekarskiej uchwalonego przez Krajowy Zjazd Lekarzy i jest praktycznym zastosowaniem zasad Deklaracji Genewskiej. Składają je absolwenci kierunków lekarskich i lekarsko-dentystycznych podczas uroczystości dyplomowych.
Kluczowe zobowiązania Przyrzeczenia Lekarskiego:
- sumienne wykonywanie obowiązków zawodowych i służenie życiu oraz zdrowiu ludzkiego pacjenta,
- przeciwdziałanie cierpieniu i zapobieganie chorobom bez względu na rasę, religię, narodowość czy status majątkowy pacjenta,
- dochowanie tajemnicy lekarskiej nawet po śmierci pacjenta,
- szanowanie godności stanu lekarskiego i współpracowników,
- nieustanne poszerzanie wiedzy lekarskiej i dzielenie się nowymi odkryciami z całym środowiskiem medycznym.
Przyrzeczenie Lekarskie jest współczesnym moralnym zobowiązaniem lekarza, które łączy tradycję przysięgi Hipokratesa z realiami nowoczesnej medycyny i obowiązującym prawem.
Sprawdź pełną ofertę uczelni medycznych i wybierz swój kierunek – zostań lekarzem!
AKTUALNY TEKST PRZYRZECZENIA LEKARSKIEGO
- obowiązki te sumiennie spełniać;
- służyć życiu i zdrowiu ludzkiemu;
- według najlepszej mej wiedzy przeciwdziałać cierpieniu i zapobiegać chorobom, a chorym nieść pomoc bez żadnych różnic, takich jak: rasa, religia, narodowość, poglądy polityczne, stan majątkowy i inne, mając na celu wyłącznie ich dobro i okazując im należny szacunek;
- nie nadużywać ich zaufania i dochować tajemnicy lekarskiej nawet po śmierci chorego;
- strzec godności stanu lekarskiego i niczym jej nie splamić, a do kolegów lekarzy odnosić się z należną im życzliwością, nie podważając zaufania do nich, jednak postępując bezstronnie i mając na względzie dobro chorych;
- stale poszerzać swą wiedzę lekarską i podawać do wiadomości świata lekarskiego wszystko to, co uda mi się wynaleźć i udoskonalić.
Przyrzekam to uroczyście!
Przyrzeczenie Lekarza Weterynarii
Podobnie jak lekarze, również lekarze weterynarii składają przysięgę zawodową, która podkreśla odpowiedzialność za życie i dobrostan zwierząt. Przyrzeczenie Lekarza Weterynarii stanowi część Kodeksu Etyki Lekarza Weterynarii i jest obowiązkowe dla każdego, kto podejmuje praktykę zawodową w tym zakresie.
Najważniejsze zasady przyrzeczenia weterynaryjnego:
- postępowanie sumienne i zgodne z aktualną wiedzą weterynaryjną,
- ochrona życia i zdrowia zwierząt oraz troska o dobrostan,
- przestrzeganie prawa oraz zasad Kodeksu Etyki Lekarza Weterynarii,
- rozwój nauki weterynaryjnej i dzielenie się wiedzą,
- utrzymywanie wysokiej godności zawodu i zachowanie etycznych standardów w codziennej praktyce.
Przyrzeczenie Lekarza Weterynarii pokazuje, że etyka zawodowa nie dotyczy tylko ludzi, ale również zwierząt, a każdy lekarz weterynarii zobowiązuje się do odpowiedzialnej i sumiennej pracy w służbie ich zdrowiu i bezpieczeństwu.
Sprawdź pełną ofertę uczelni medycznych i wybierz swój kierunek – zostań lekarzem!
AKTUALNY TEKST PRZYRZECZENIA LEKARZA WETERYNARII
Dwujęzyczny (grecki i łaciński) tekst przysięgi Hipokratesa opublikowany we Frankfurcie w 1595
Znaczenie przysiąg w praktyce medycznej
Przysięgi zawodowe nie są jedynie formalnością – pełnią funkcję edukacyjną, moralną i społeczną. Dzięki nim młodzi adepci medycyny i weterynarii uczą się odpowiedzialności, empatii i szacunku wobec życia. Przysięgi przypominają także o ciągłym doskonaleniu wiedzy, obowiązku poszanowania pacjenta oraz o konieczności działania zgodnie z prawem i etyką.
Przestrzeganie przysiąg buduje zaufanie społeczne do lekarzy i lekarzy weterynarii, a ich znajomość i stosowanie w codziennej praktyce wzmacnia prestiż profesji medycznej. W czasach rosnącej odpowiedzialności i oczekiwań pacjentów, etyka zawodowa staje się równie ważna, co wiedza naukowa i umiejętności praktyczne.
Przysięga Hipokratesa, Przyrzeczenie Lekarskie oraz Przyrzeczenie Lekarza Weterynarii to filary etyki zawodów medycznych. Łączą tradycję z nowoczesnością, historię z praktyką i wartości moralne z codziennym działaniem lekarzy i lekarzy weterynarii. Znajomość i przestrzeganie tych przysiąg jest kluczowe nie tylko dla bezpieczeństwa pacjentów i zwierząt, ale także dla kształtowania zaufania społecznego i wysokich standardów zawodowych.
Każda przysięga przypomina, że zawód lekarza i lekarza weterynarii to nie tylko praca, ale przede wszystkim powołanie – misja chronienia życia, zdrowia i godności każdego istoty, którą się leczy.
Sprawdź pełną ofertę uczelni medycznych i wybierz swój kierunek – zostań lekarzem!
Powiązane artykuły
Studiuj na najlepszej polskiej uczelni medycznej. Dni Otwarte Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu 2026
Jeśli marzysz o studiach medycznych i chcesz zobaczyć, jak wygląda nauka przyszłych lekarzy, farmaceutów czy fizjoterapeutów, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu zaprasza na Dni Otwarte 2026. To wydarzenie, które pozwoli Ci wejść do świata medycyny od środka i sprawdzić, czy to właśnie Twoja droga zawodowa.
czytaj dalejUniwersytet Medyczny we Wrocławiu najlepszą uczelnią medyczną w Polsce
UMW został najwyżej sklasyfikowaną polską uczelnią w najnowszym zestawieniu Times Higher Education World University Rankings by Subject 2026. W kategorii Medical & Health uczelnia znalazła się w przedziale 401–500 najlepszych uniwersytetów na świecie, uzyskując najwyższy wynik w Polsce w obszarze jakości badań naukowych.
czytaj dalejPraktyczny Przewodnik Pierwszej Pomocy
Dzięki pomocy ekspertów z zakresu ratownictwa medycznego Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu powstał Praktyczny Przewodnik Pierwszej Pomocy, który dostarczy niezbędnej wiedzy na temat postępowania w najczęściej występujących sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia.
czytaj dalej
